Publieke uitsnede van een project over Oudtestamentische exegese met de ETCBC/BHSA-database via Text-Fabric.
Een bijbelpassage wijkt soms meetbaar af van de rest van het Oude Testament. Een woord komt vaker terug dan je op grond van het corpus zou verwachten, een persoonsvorm klapt halverwege om, de zinsbouw is opvallend diep ingebed, of er staat ineens een Aramees woord tussen het Hebreeuws. Zulke afwijkingen zijn vormsignalen in de tekst, die je als lezer makkelijk mist.
De achterliggende engine meet die signalen tegen een gestratificeerde corpusreferentie (het hele OT, hetzelfde boek, hetzelfde genre, dezelfde taal) en zet er een statistiek omheen: observed versus expected, een G²-toets, FDR-correctie en een robuustheidslabel. De uitkomst wijst een passage aan en levert het bewijs erbij; de conclusie trekt de lezer.
- De rapporten (
rapporten/): 23 dialogen uit 1-2 Samuël, geanalyseerd op één as: machtsasymmetrie in spraak en de ontwijking of mislukte communicatie die daarbij hoort. Van Eli die Hanna's stille gebed voor dronkenschap aanziet (1 Sam. 1:12-18) tot de wijze vrouw van Abel die met Joab onderhandelt (2 Sam. 20:16-22). Per passage een rapport met metingen en query's, een toelichting in gewone taal, samengevatte nieuwheidsoordelen tegen de commentaarliteratuur en de volledige evidence-data. In 11 van de 23 dialogen staat minstens één observatie die de geraadpleegde commentaren niet bespreken; samen gaat het om 21 zulke observaties. - De zoekbrowser (
docs/): een afgebakende, statische versie van de Text-Fabric-browser. Je kunt de zoekregels uit de toelichtingen zelf intypen en de treffers tellen, zonder iets te installeren. Alles draait client-side over een paar vooraf geëxporteerde passages uit 1-2 Samuël. Ziedocs/README.mdvoor de ondersteunde zoeksyntaxis. - DETECTORS.md: beschrijving van elke detector. Per detector staat welk BHSA/Text-Fabric-kenmerk hij afleest en welk vormsignaal hij afgeeft. Het gaat van de vlakke standaardlaag (taalwissel, leitwort, fronting, valentie, persoonswisseling) tot opt-in lagen voor compositie, morfosyntaxis, klankspel, discourse en zeldzame clause-architectuur.
- ACHTERGROND.md: introductie voor lezers die ETCBC/BHSA en Text-Fabric niet kennen. Wat de database annoteert, wat Text-Fabric toevoegt, welke vragen daarmee toetsbaar worden en waar de grenzen liggen.
De vlakke laag meet brede afwijkingen per kenmerk: over- of ondervertegenwoordiging van woorden, woordsoorten en clausetypes, zeldzame lexemen, taalwissel, negatiedichtheid, godsbenamingen en constructusketens. De opt-in lagen kijken naar dingen die één losse telling mist: gespiegelde of verhulde parallellie, woordspel op gedeelde wortels, infinitivus absolutus, casus pendens, samengestelde patronen zoals inclusio en chiasme, en lokale configuraties in de morfosyntaxis.
Geen van de detectoren gebruikt embeddings, fuzzy matching of externe ML. Alles blijft terug te voeren op BHSA-features, Text-Fabric-traversal, vaste lexiconlijsten of vooraf geregistreerde patronen. Daardoor is een treffer controleerbaar: bij elk signaal hoort een Text-Fabric-query die je kunt reproduceren.
BHSA is de morfosyntactisch geannoteerde Hebreeuwse Bijbel van de ETCBC, ontsloten via Text-Fabric. De getoonde gegevens en verwachte aantallen komen uit BHSA-versie 2023. De volledige, interactieve browser staat op de Text-Fabric-site en op SHEBANQ.
Alleen het Hebreeuws-Aramese Oude Testament valt binnen bereik. Het Nieuwe Testament zit niet in BHSA en wordt niet behandeld.
Een uitgebreidere introductie staat in ACHTERGROND.md.